انتخاب رشته در دبیرستان

ماده 108 : ملاکهای هدایت تحصیلی

الف: نمرات دوره راهنمایی تحصیلی وپپایه اول متوسطه دانش آموز برابر نمون برگ شماره یک هدایت تحصیلی( به میزان 50 امتیاز)

ب: نظر مشاور براساس بررسیهای مشاوره ای(به میزان50 امتیاز)

      ماده 109:ضوابط مربوط به نمرات درسی رشته ها وشاخه های مختلف

1-1-   مجموع سه نمره پذیرفته شده خرداد یا شهریور هریک از درسهای ریاضی وعلوم تجربی در سه پایه در دوره راهنمایی تحصیلی،بدون ضریب کمتر از30 نباشد.

2-1-   نمره درس ریاضی(1)(پایه اول) دردوره متوسطه حداقل 12 باشد ودرس فیزیک(1) وآزمایشگاه راباموفقیت( کسب حداقل نمره 10)  گذرانده باشد.

3-1-   مجموع نمرات درسهای مرتبط با رشته در دوره راهنمایی وپایه اول دوره متوسطه باید حداقل 96 باشدویا به عبارت دیگر معدل درسهای
مرتبط بارشته از 12 کمترنباشد.

   رشته علوم تجربی:

1-2-   مجموع سه نمره پذیرفته شده خرداد یا شهریور هریک از درسهای ریاضی وعلوم تجربی، در سه پایه در دوره راهنماییی تحصیلی، بدون
ضریب کمتر از 30 نباشد.

2-2-   دردوره متوسطه درسهای ریاضی(1) ،شیمی(1) وآزمایشگاه وعلوم زیستی وبهداشت(درسهای پایه اول)رابا موفقیت( کسب نمره          
حداقل 10) گذرانده باشد وحداقل دریکی ازسه درس مذکور نمره 12 اخذ کرده باشد.

3-2-   مجموع نمرات درسها مرتبط با رشته در دوره راهنمایی وپایه اول دوره متوسطه باید حداقل108 باشد یا به عبارت دیگر معدل درسهای 
مرتبط با رشته از 12 کمترنباشد.

   رشته ادبیات وعلوم انسانی

1-3-    مجموع سه نمره پذیرفته شده خرداد یا شهریور هریک از درسهای ادبیات فارسی( معدل درسهای فارسی،دستور، املا وانشا) وعربی درسه    
  پایه در دوره راهنمایی تحصیلی، بدون ضریب کنتر از30نباشد.

2-3-   در درسهای ادبیات فارسی(1)،زبان فارسی(1)، عربی(1) ومطالعات اجتماعی پایه اول متوسطه نمره حداقل 10 راکسب کرده باشدونمره 
درس ادبیات(معدل نمرات درسهای ادبیات فارسی(1) وزبان فارسی(1) حداقل 12 باشد.

3-3-   مجموع نمرات درسهای مرتبط بارشته در دوره راهنمایی پایه اول دوره متوسطه باید حداقل108 باشد یابه عبارت دیگر معدل درسهای
مرتبط بارشته از 12 کمتر نباشد.

   رشته علوم ومعارف اسلامی

1-4-   مجموع سه نمره پذیرفته شده خرداد یا شهریور هری از درسهای ادبیات فارسی(معدل درسهای فارسی،دستور،املاوانشا) وعربی درسه پایه
دردوره راهنمایی تحصیلی،بدون ضریب کمتر از30نباشد.

2-4-   دردرسهای ادبیات فارسی(19،زبان فارسی(1)،(که معدل آنها بعنوان نمره درس ادبیات در نمون برگ ثبت میشود) عربی (1) وتعلیمات  
دینی وقرآن(1) نمره حداقل 10راکسب کرده باشد وحداقل دریکی از دودرس عربی(1) یا تعلیمات دینی وقرآن(1) نمره 12 اخذ کرده باشد.

3-4-   مجموع نمرات درسهای مرتبط بارشته در دوره راهنمایی وپایه اول دوره متوسطه باید حداقل 108 باشد یابه عبارت دیگر معدل درسهای
مرتبط با رشته از 12 کمتر نباشد.

   شاخه فنی وحرفه ای:

1-5-   مجموع سه نمره پذیرفته شده خرداد یا شهریور هریک ازدرسهاریاضی،علوم تجربی وحرفه وفن درسه پایه دردوره راهنمایی بدون ضریب   کمتر از30 نباشد.

2-5-   در دوره متوسطه از درس ریاضی(1)نمره حداقل10 واز درس کارگاه خود اتکائی نمره حداقل12 کسب کرده باشد چنانچه نمره درس
کارگاه خوداتکایی دانش آموز کمتر از 12 باشد درهدایت تحصیلی وی منظور نمیشود.

3-5-   مجموع نمرات درسهای مرتبط با شاخه، در  دوره راهنمایی وپایه اول دوره متوسطه باید حداقل 132 باشد ودر صورت عدم انتخاب یا
حذف درس کارگاه خوداتکایی حداقل 120 باشد.یابه عبارت دیگر معدل درسهای مرتبط باشاخه از 12 کمتر نباشد.

   شاخه کارودانش :

1-6-   مجموع سه نمره پذیرفته شده خرداد یا شهریور هریک از درسهای حرفه وفن وهنر،درسه پایه در دوره راهنمایی بدون ضریب کمتر از 30  
نباشد.

2-6-   در دوره متوسطه از درس کارگاه خوداتکای نمره حداقل 10 کسب کرده باشد. چنانچه نمره درس کارگاه خوداتکایی دانش آموز کمتر از
10 باشد در هدایت تحصیلی وی منظور نمیشود.

3-6-   مجموع نمرات درسهای مرتبط با شاخه دردوره راهنمایی وپایه اول متوسطه دانش آموز درصورت انتخاب درس کارگاه خوداتکایی
حداقل 70 و درصورت عدم انتخاب یاحذف درس کارگاه خوداتکایی حداقل 60باشد یابه عبارت دیگر معدل درسهای مرتبط با شاخه از10 مترنباشد.

4-6-   دانش آموز برای ورود به برخی از رشته های مهارتی در شاخه کاردانش علاوه بر احراز شرایط فوق الذکر باید ضوابط خاص رشته( درمحدوده درسهای پایه اول) راکه معاونت آموزشی تعیین میکند کسب کند.

تبصره- نمرات دوره راهنمایی دانش آموزی  به دلایل موجه نظیر: شرکت در(70) این آیین نامه)، تحصیل در مدارس غیرایرانی خارج از   
کشور،وبروزحوادثی از قبیل سیل،زلزله،جنگ،آتش سوزی و .. فاقد نمرات پایه های اول ودوم وسوم راهنمائی تحصیلی است به شرح  ذیل محاسبه میشود.

الف) چنانچه نمرات پایه اول یا دوم ویا هردوپایه دوره راهنمای موجود نباشد نمرات درسهای مرتبط پایه سوم راهنمای برای درسهای همنام  
پیانه های مذکور نیز منظور میشود وبا رعایت سایر ضوابط درنمون برگ شماره یک هدایت تحصیلی ثبت میگردد.

ب) چنانچه نمرات پایه سوم دوره راهنمایی موجود نباشد نمون برگ شماره یک هدایت تحصیلی براساس نمرات درسهای مرتبط پایه اول متوسطه با رایت سایر ضوبط تنظیم میشود.

 ماده 110: بررسیهای مشاوره ای مندرج دربند ماده یکصدوهشت(108)به شرح زیر میباشد:

با توجه به اهمیت بررسیهای مشاوره ای که در طول تحصیل دانش آموز، ازطریق گردآوری اطلاعات وبه شیوه های کوناگونانجام میشود. 50 امتیاز به این قسمت اختصاص اده شده است. درارین بررسیها مشاور موارد زیررادرنظر میگیرد وامتیاز آن رامحاسبه  میکند.

1.    نظر اولیای دانش آموز 5 امتیاز

2.  نظر دانش آموز 5 امتیاز

3.  نظر معلمان درسهای مربوط10 امتیاز

4.نتایج آزمونهای رغبت واستعداد(هرکدام 10 امتیاز)

5.  نظر مشاور براساس بررسی پرونده تریتی تحصیلی

 تبصره- هریک از موارد یاد شده براساس شیوه نامه های مربوط جداول پیوست وبا توجه به وطیفه مشاور دراین خصوص تنظیم میشود.

ماده 111: تعیین مجدد شاخه یا رشته تحصیلی

 دانش آموزی که بعد از امتحان خردادماه پایه اول به دلایل زیر شرایط هیچ یک از شاخه ها ورشته ها ویا شاخه ورشته دلخواه یا   شاخه ورشته ای که در محل  سکونت آنها وجوددارد راکسب نکرده است حداکثر تیان شهریورماه پایه اول میتواند براساس موارد   ذیل رعایت سایر ضوبط با نظر مشاور نسبت به تعیین رشته مجدد اقدام نماید.

 الف) علت عدم کسب شرایط شاخه یا رشته تحصیلی مورد نظرمنمکن است یک، دو، سه ویا هرچهاردلیل زیر باشد.

6. موفق به کسب نمره 10 از درس یا درسهای مرتبط پایه اول متوسطه نشده باشد.

7.   نمره درس یا درسهای اختصاصی رشته از حد نصاب (12) کمتر باشد(ویژه رشته های نظری).

8.  نمره درس یا درسهای سه پایه راهنمایی از حد نصاب(30) کمتر باشد.

9. مجموع نمرات سه پایه راهنماریی وپایه اول متوسطه در درسهای مرتبط با شاخه یا رشته از حد نصاب مقرر کمتر باشد یابه عبارت دگیر معدل درسهای مرتبط با شاخه یا رشته به12 نرسد.(به استثنای شاخه کاردانش که معدل 10 نیاز دارد)

 ب) طبق موارد ذیل کسری نمرات بررسی وارائه طریق می شود .

 1-111-  چنانچه علت عدم احراز شرایط یارشته نظر مربوط به نداشتن نمره(10) ازدرس های پایه متوسطه باشد دانش آموز میتوانند  در امتحانات شیهرور ماه پایه اول واخذ نمره 10 از درس یادرسهای مربوط وکسب   سایر شرایط با صدور نمون برگ مجدد هدایت تحصیلی برای وی به شاخه یارشته دلخواه هدایت شود.

 2-111-  جنانچه علت عدم احراز شرایط شاخه یا رشته موردنظر بدلیل نداشتن نمره 12 از درس یا درسهای اختصاصی باشد(وپه   رشته های نظری) دانش آموز میتواند با نظر مشاور درامتحان تعیین رشته درس یادرسهای مربوط در شهریورماه پایه اول   شرکت کند ودرصورت کسب شرایط به شاخه یارشته مورد نظر هدایت شود.

 3-111-  درصورتی که دانش آموزشرایط شاخه یارشته موردنظر رابدلیل عدم کسب حد نصاب(30) ازدرسهای مرتبط دوره راهنمایی احراز نکرده باشد درصورت داشتن معدل 12 از ردسهای مرتبط پایه اول متوسطه ویا کسب آن از طریق امتحان   تعیین رشته وداشتن سایر شرایط میتواند بانظر مشاور به شاخه یا رشته موردنظر هدایت شود.

 4-111-  چنانچه مجموع نمرات درسهای مرتبط باشاخه یارشته دردوره راهنمایی وپایه اول متوسطه داهنشآموز به حد نصاب معرر نرسد درصورت داشتن معدل 12 از درسهای مرتبط با شاخه یارشته در پایه اول متوسطه میتواند با نظر مشاور به شاخه یادشته مودر نظر هدایت شود.(لازم به یادآوری است ،درشاخه نظری نمر) درس اختصاصی دانش آموز نیز باید حداقل 12 باشد).

تبصره1- چنانچه معدل درسهای مرتبط |ایه اول متوسطه دانش آموز 12 نباشد میتواند در امتحان تعیین درشته درس یا رسهایی که   شرایط را برای وی فراهم می آوردشرکت کند ومعدل درسهای مرتبط با شاخه یا رشته(معدل مجموع نمرات درسهای مرتبط با شاخه یا رشته در دوره راهنمایی وپایه اول متوسطه) وی در نمون برگ شماره یک هدایت تحصیلی به12 برسد.

تبصره 2- دانش آموز متقاضی شاخه کاردانش مشمول بندهای 3-111و4-111 نمیشود ودرصورت کسری نمره بانظر مشاور میتواند به شاخه مذکور هدایت شود

5-111-  زمان تعیین شاخه یارشته مجدد حداکثر تاپایان شهریور مه پایه اول میباشد ودانش آموز میتواند درامتحان تعیین رشته درس یادرسهایی که شرایط رابرای وی درشاخه ویارشته های موردنظرفراهم میکند همزمان با امتحانات شهریور ماه شرکت کند.

 6-111-  امتحان تعیین رشته مطابق بافصل چهارم این آیین نامه برگزار میشود و نمره آن همانند امتحانات درسهای شهریور ماه  محاسبه میشود ودرکارنامه تحصیلی ونمون برگ شماره یک هدایت تحصیلی دانش آموز(باعنوان تعیین رشته) ثبت شده  وتاثیری درمعدل سالانه یاکل دانش آموز ندارد وصرفا" در هدایت تحصیلی مورد استفاده قرارمیگیرد.

 7-111-  چنانچه دانش آموز شرایط شاخه یارشته ای راکسب کند ولی ظرفیت برای پذیرش وی وجود نداشته باشد ویارشته  مربوط درمحل سکونت وی نباشد لازم است بانظر مشاور وتایید شورای واحد آموزشی وموافقت اداره آموزش وپرورش مربوط به یکی ازرشته های موجود که براساس نمون برگ شماره یک هدایت تحصیلی بالاترین امتیازرا دارد هدایت شود.
درهرصورت درپایان پایه اول باید رشته تحصیلی دانش آموزان قبول شده تعیین شده باشد.لازم به یادآوری است بمنظور اخذ موافقت اداره آموزش وپروزش فهرست اسامی دانش آموزان مشمول این بندبه رشته های پیشنهادی به کمیته اجرایی منطقه ارسال وپس از موافقت کمیته مذکور اقدام لازم انجام میشود. شیوه نامه اجرایی این بند هرساله توسط معاونت آموزشی ابلاغ میشود.

ماده 112:تغییر شاخه یارشته:

 دانش آموزی که درپیانه دوم به تحصیل اشتغال داردچنانچه متقاضی تغییر شاخه یارشته باشد(اعم ازاینکه شرایط رشته  مورد تقاضا رادرنمون برگ شماره یک هدایت تحصیلی  کسب کرده یانکرده باشد.) بانظر مشاور ورعایت موارد ذیل   میتواند در پایه سوم به شاخه یارشته دلخواه هدایت شود.

 1-112-  دانش آموزی که متقاضی تغییر رشته به رشته های شاخه نظری است باید در خرداد یاشهریور ماه پایه دوم درامتحان   تغییر رشته درسهای تخصصی پایه دوم رشته جدید(صرفا" درسهایی که پیش نیاز درسهای پایه سوم رشته جدید هستند)   شرکت کند وچنانچه از کلیه درسهای مذکور نمره قبولی کسب کند با تغییر رشته وی موافقت میشود.

     2-112-  تغییر رشته دانش آموزان شاخه های نظری یاکاردانش به رشته های شاخه فنی وحرفه ای ویاتغییر رشته درهمان شاخه،   نوط به توفیق درامتحانات کلیه درسهای اختصاصی پایه دوم رشته جدید درخرداد یا شهریور ماه همان سل بادر نظر گرفتن   ظرفیت پذیرش دررشته هایی میباشد که اسامی آن ازسوی معاونت آموزشی اعلام خواهدشد.

     3-112-  تغییرشاخه یارشته ازسایر شاخه ها ورشته های مهارتی شاخه کاردانش بلامانع است ودرمواردی که دانش آموز بخواهد درواحدهای آموزشی کاردانش دولتی تحت پوشش آموزش وپرورش ادامه تحصیل دهد به لحاظ رعایت ظرفیت رشته های مهارتی موافقت اداره آموزش وپرورش منطقه نیز الزامی است.

     4-112-  زمان تغییر شاخه یا رشته دردوره روزانه حداکثر تاپایان شهریورماه پایه دوم میباشد ودانش آموز موظف است حداکثر تادوهفته قبل از شروع امتحانات خرداد یاشهریور ماه تقاضای کتبی خودرا به مدیر آموزشی تحویل دهد تا نسبت به   انجام مراحل تغییر رشته اقدام شود.

تذکر: دانش آموز متقاضی تغییر رشته میتواند درسهای امتحان تغییر رشته را حداکثر دردومرحله خرداد وشهریور ماه پایه دوم   امتحان دهد.

5- شرکت دانش آموز درامتحان درسهای تغییر رشته همراه باامتحان درسهای پایه دوم رشته اولیه وی بلامانع است. نمره درسهای امتحان تغییررشته همانند درسهای غیرحضوری محاسبه میشود وچنانچه دانش آموزدرامتحان کلیه درسهای تغییر رشته نمره قبولی کسب کند وتغییر رشته دهد نمرات درسهای مذکور ازوی پذیرفته وصرفا" درمعدل کل دانش آموز دررشته جدید منظور خواهدشد.

6-هزینه امتحان درسهای تغیررشته معادل باتعرفه امتحانات داوطلبان آزاد دانش آموز دریافت میشود.

7- درسهای گذرانده شده دانش آموزی که باتقاضای تغییر شاخه یارشته وی موافقت میشود بادرسهای رشته جدید مطابقت داده   میشود ودرسهای مازاد درسقف مجاز بعنوان درسها انتخابی(ودرسهای اختیاری درشاخه کاردانش)پذیرفته میشود ودانش آموز موظف است سایر درسهای عمومی واختصاصی پایه دوم رشته جدید راکه نگذرانده است بارعایت سایر ضوابط انتخاب کند
وبگذراند.

تبصره- درسهایی که ازنظر محتوا بادرسهای رشته جدید تطبیق دارد براساس جدولی که ازسوی سازمان پژوهش وبرنامه ریزی   آموزشی تهیه وابلاغ میشود به جای درسهای رشته جدید پذیرفته میشود.

ماده 113- امتیاز هریک ازدانش آموزان بشرح زیر تعیین میشود ودرنمون برگ هدایت تحصیلی ثبت میشود. بادرنظر گرفتن 50 امتیاز برای نمره ها،امتیاز هر یک نمره برابر 5/2 خواهد بود.(امتیاز هریک نمره 5/2=20:50) بدین صورت اگردانش آموزی معدل نمراتش درشاخه یارشته ای 15 باشد درمجموع،امتیاز نمره های وی درآن شاخه یارشته برابر 5/37   خواهد بود.

آشنایی با رشته‌های تحصیلی در مقطع دبیرستان

از مهم‌ترین دغدغه‌های دانش‌آموزان پایه اول انتخاب رشته تحصیلی پس از اتمام سال اول دبیرستان می‌باشد.   دانش آموزان با انتخاب رشته ، مسیر تحصیلی خود را انتخاب می کنند و به تحصیلات خود در این مقطع ادامه    می دهند. رشته تحصیلی اگر درست  و صحیح انتخاب شود می تواند زمینه دانش و توانایی را تعیین کند. 

در انتخاب درست، باید ویژگی های دانش آموز از جمله میزان بهره هوشی، نمرات تحصیلی، نقاط ضعف و قوت در دروس مختلف، استعداد و میزان علاقه مندی مورد بررسی قرار بگیرد. اگر دانش آموز بتواند رشته ای را انتخاب کند که با توانایی ها و علاقه هایش مطابقت داشته باشد تا حد زیادی توانسته در مسیری قدم بردارد که به موفقیت ختم    می شود. میزان علاقه مندی هر قدر در رشته انتخابی بیشتر باشد باعث تلاش و کوشش بیشتر برای رسیدن به هدف می شود. 

تلاش کرده‌ایم که شما دانش‌آموزان را با رشته‌های تحصیلی بیشتر آشنا کنیم تا انتخابی درست و سرشار از موفقیت داشته باشید.

 

شاخه‌های تحصیلی که هر یک از دانش‌آموزان در سال دوم مقطع تحصیلی متوسطه می‌توانند انتخاب کنند عبارتند از: 1.شاخه نظری 2.شاخه کاردانش  3.شاخه فنی و حرفه‌ای، که هر یک از این شاخه‌ها به رشته‌های متفاوتی تقسیم می‌شوند. 

شاخه نظری

شاخه نظری شامل 4رشته ریاضی، تجربی، انسانی و معارف اسلامی است:

رشته ریاضی فیزیک

همانطور که از اسم این رشته پیداست دروس اصلی و مهم این رشته درس ریاضی و فیزیک است. دانش ریاضی از پیش نیازهای اصلی برای موفقیت در این رشته محسوب می شود بنابراین دانش آموزانی که وارد رشته ریاضی و فیزیک می شوند باید به درس ریاضی علاقه مند باشند و توانایی لازم برای یادگیری مطالب مربوط به این درس را داشته باشند. یکی دیگر از پیش زمینه های لازم در این رشته ، قوی بودن دانش آموز در درس فیزیک و شیمی    می باشد. از آنجایی که اکثر رشته های دانشگاهی مربوط به این رشته در این دو درس ( فیزیک – شیمی) ضرایب مهمی دارند، بنابراین قوی بودن دانش آموز در این دروس بسیار مهم است.

تجربه نشان می دهد دانش آموزانی که بهره هوشی ( توانایی ذهنی ) بالا و سرعت عمل ذهنی خوبی دارند، موفقیت بیشتری به دست می آورند. قدرت تجزیه – تحلیل و تجسم اجسام فضایی ( تصور اشکال و اجسام در ذهن ) از دیگر توانایی های لازم برای توفیق در این رشته می باشد. 

نام رشته ریاضی فیزیک، با رشته های فنی و مهندسی دانشگاه ها عجین شده است. بنابراین اکثر مشاغل فنی و مهندسی، از طریق تحصیل در رشته ریاضی و فیزیک قابل دسترسی خواهد بود و از آنجا که کشور ما در حال صنعتی شدن می باشد نیاز جامعه ما نیز به رشته های فنی و مهندسی بیش از سایرین است.  به جرات می توان گفت رشته ریاضی از نظر رشته های دانشگاهی و مشاغل مربوط به آن از متنوع ترین رشته های موجود در دوره متوسطه است.

 

 رشته علوم تجربی

برای موفقیت در این رشته قوی بودن در درس های علوم تجربی دوره راهنمایی و علوم زیستی ، ریاضی و شیمی دبیرستان از اهمیت خاصی برخوردار است. دانش آموزانی که به ساختمان بدن موجودات زنده علاقه مند هستند و از مطالعه طبیعت ( گیاه، جانوران و محیط زیست) لذت می برند، می توانند در این رشته موفقیت به دست بیاورند. یادگیری مطالب زیست شناسی نیاز به حافظه قوی دارد یعنی دانش آموز باید بتواند بسیاری از موضوعات دانش زیست شناسی را در ذهن تجسم نماید و به خاطر بسپارد. همچنین افرادی که علاقه زیادی به کارهای آزمایشگاهی دارند و توانایی های لازم را در این خصوص دارا می باشند از کسانی محسوب می شوند که می توانند موفقیت هایی در این رشته به دست بیاورند. از نظر تنوع رشته های دانشگاهی گروه علوم تجربی بعد از ریاضی و فیزیک در رتبه دوم قرار دارد. نکته جالب توجه آنجاست که اکثر افرادی که این رشته را انتخاب می کنند به پزشکی علاقه مند هستند، اما باید توجه داشت که ظرفیت دانشگاه ها در این زمینه محدود می باشد. بسیاری از فارغ التحصیلان دانشگاهی این گروه در مراکز درمانی و بهداشتی مشغول به کار می شوند.

 

رشته علوم انسانی

از شرایط اصلی برای ورود به این رشته قوی بودن در دروس ادبیات و عربی است ، همچنین دانش آموز باید توانایی خود را در درس مطالعات اجتماعی نشان داده باشد.  این رشته دانش و معلومات مربوط به علوم انسانی را در بر   می گیرد. موضوع اصلی علوم انسانی مطالعه مسایل مربوط به انسان است. زبان و ادبیات ملل مختلف، ادیان و مذاهب مختلف، علوم ورزشی، باستان شناسی، تاریخ، جغرافیا، اقتصاد، جامعه شناسی، علوم اجتماعی و مردم شناسی، فلسفه و منطق، روانشناسی، مدیریت بخش های مختلف اقتصادی، بازرگانی و دولتی، مسایل مربوط به خانواده و علوم تربیتی از محورهای اصلی این رشته محسوب می شود. برای توفیق در این رشته علاوه بر علاقه مندی به علوم انسانی و قدرت حافظه خوب، توانایی علمی در دروسی چون ادبیات، عربی، تاریخ، جغرافیا، فلسفه و منطق و مطالعات اجتماعی از نیازهای اصلی به حساب می آیند. اکثر مشاغلی که محور اصلی آن ها انسان می باشد، با علوم انسانی در ارتباط هستند. طی سال های اخیر استقبال در این رشته کاهش یافته است اما هنوز هم در کنکورهای سراسری بیشترین شرکت کننده در گروه ادبیات و علوم انسانی است. این در حالی است که تعداد دانش آموزان آماده و قوی در این گروه کمتر از گروه های دیگر است.

 

رشته علوم و معارف اسلامی 

دانش‌آموز در این رشته  با دروس و مباحث اصلی از قبیل اصول فقه، معارف اسلامی، تفسیر قرآن، اخلاق اسلامی، مبادی العربیه، آشنایی با قرآن و... آشنا می‌شود و باید به زبان و ادبیات عرب مسلط بوده و به آن علاقه‌مند باشد چرا که برای ورود به وادیه قرآن و حدیث و مطالعه تاریخ و تمدن کشورهای مسلمان و کتب عرفانی و فلسفه اسلامی و یا تحقیق و مطالعه بر روی فقه و مبانی حقوق اسلامی، آشنایی با زبان عربی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. فارغ التحصیلان این رشته مجاز خواهند بود تا در رشته های دانشگاهی مربوط به گروه ادبیات و علوم انسانی ادامه تحصیل بدهند. همچنین برخی از موسسات آموزش عالی خاص مانند دانشگاه علوم و حدیث، از بین داوطلبین مذکور برای ادامه تحصیل در رشته های مذهبی و اسلامی دانشجو می پذیرد.

 

 شاخه‌ فنی و حرفه‌ای

شاخه‌ فنی و حرفه‌ای در مقطع تحصیلی متوسطه‌ آموزش و پرورش شامل سه زمینه‌ صنعت، خدمات و کشاورزی است و هر زمینه دارای چندین رشته می‌باشد.

مراکز و واحد‌های آموزشی مجری این شاخه «هنرستان» و دانش‌آموزان آن «هنرجو» و دبیران تخصصی آن «هنر‌آموز» نامیده می‌شوند.

از اهداف اصلی شاخه‌ فنی‌ و حرفه‌ای، استقلال فکری و ایجاد زمینه‌ خلاقیت و نوآوری، شناخت بهتر استعداد و علاقه‌ هنرجویان و ایجاد زمینه‌ مناسب برای هدایت آنان به سمت اشتغال، مفید است. چون این شاخه دارای دوره پیش دانشگاهی  نمی باشد هنرجویانی که از هنرستان فارغ التحصیل می شوند نمی توانند در کنکور سراسری و آزاد شرکت کنند. اما به منظور ارتقای سطح مهارت این هنرجویان دوره کاردانی خاصی در دانشگاه جامع  علمی کاربردی، دانشگاه آزاد و دانشکده های فنی و حرفه ای وابسته به آموزش و پرورش طراحی شده است. هنرجویان علاقه مند پس از قبولی در آزمون های ورودی مجاز خواهند بود تا مدرک فوق دیپلم خود را دریافت نمایند و بدین ترتیب با مهارت بیشتری جذب بازار کار شوند.

 

 شاخه‌ کاردانش

شاخه‌ کاردانش در مقطع تحصیلی متوسطه‌ آموزش و پرورش شامل سه زمینه‌ صنعت، خدمات و کشاورزی است. مراکز و واحد‌های آموزشی مربوط به این شاخه «هنرستان کار دانش» نامیده می‌شوند. دانش آموزانی که قصد دارند هر چه سریع تر جذب بازار کار شوند به این شاخه هدایت می شوند البته همانطور که در شاخه فنی و حرفه ای اشاره شد هنر جویان کاردانش نیز می توانند ادامه تحصیل دهند. دانش آموزانی که توانایی و حوصله کمتری برای یادگیری دروس نظری و حافظه محور دارند و تمایل بیشتری به انجام مشاغل عملی و مهارتی دارند برای تحصیل در این شاخه مناسب هستند. از آنجا که تنوع رشته در این شاخه بسیار زیاد است توانمندی های مربوط به این شاخه نیز گسترده است. به همین علت علاقه مندان باید در انتخاب رشته دقت بیشتری داشته باشند. 

 

شاخه فنی و حرفه ای با شاخه کاردانش شباهت زیادی دارد اما تفاوت هایی نیز دارد. از جمله این تفاوت ها می توان به این موارد اشاره کرد:

* شرایط ورود به شاخه  فنی و حرفه ای از کاردانش دشوارتر است.

* دروس شاخه  فنی و حرفه ای مشکل تر  از کار دانش است.

* دروس عملی و ساعات کارگاهی شاخه کار دانش بیشتر از فنی و حرفه ای است.

* رشته های شاخه کار دانش متنوع تر از فنی و حرفه ای است.

* شرایط استخدام برای فارغ التحصیلان فنی و حرفه ای بهتر است.

* ساعات حضور در مدرسه برای دانش آموزان فنی و حرفه ای بیشتر است. 

* دانش آموزان فنی و حرفه ای برخی از دروس را که دانش آموزان کار دانش از گذراندن آن معاف هستند را می گذرانند.

                                   

از مهم‌ترین دغدغه‌های دانش‌آموزان پایه اول انتخاب رشته تحصیلی پس از اتمام سال اول دبیرستان می‌باشد.   دانش آموزان با انتخاب رشته ، مسیر تحصیلی خود را انتخاب می کنند و به تحصیلات خود در این مقطع ادامه    می دهند. رشته تحصیلی اگر درست  و صحیح انتخاب شود می تواند زمینه دانش و توانایی را تعیین کند. 

در انتخاب درست، باید ویژگی های دانش آموز از جمله میزان بهره هوشی، نمرات تحصیلی، نقاط ضعف و قوت در دروس مختلف، استعداد و میزان علاقه مندی مورد بررسی قرار بگیرد. اگر دانش آموز بتواند رشته ای را انتخاب کند که با توانایی ها و علاقه هایش مطابقت داشته باشد تا حد زیادی توانسته در مسیری قدم بردارد که به موفقیت ختم    می شود. میزان علاقه مندی هر قدر در رشته انتخابی بیشتر باشد باعث تلاش و کوشش بیشتر برای رسیدن به هدف می شود. 

تلاش کرده‌ایم که شما دانش‌آموزان را با رشته‌های تحصیلی بیشتر آشنا کنیم تا انتخابی درست و سرشار از موفقیت داشته باشید.

 

شاخه‌های تحصیلی که هر یک از دانش‌آموزان در سال دوم مقطع تحصیلی متوسطه می‌توانند انتخاب کنند عبارتند از: 1.شاخه نظری 2.شاخه کاردانش  3.شاخه فنی و حرفه‌ای، که هر یک از این شاخه‌ها به رشته‌های متفاوتی تقسیم می‌شوند. 

شاخه نظری

شاخه نظری شامل 4رشته ریاضی، تجربی، انسانی و معارف اسلامی است:

رشته ریاضی فیزیک

همانطور که از اسم این رشته پیداست دروس اصلی و مهم این رشته درس ریاضی و فیزیک است. دانش ریاضی از پیش نیازهای اصلی برای موفقیت در این رشته محسوب می شود بنابراین دانش آموزانی که وارد رشته ریاضی و فیزیک می شوند باید به درس ریاضی علاقه مند باشند و توانایی لازم برای یادگیری مطالب مربوط به این درس را داشته باشند. یکی دیگر از پیش زمینه های لازم در این رشته ، قوی بودن دانش آموز در درس فیزیک و شیمی    می باشد. از آنجایی که اکثر رشته های دانشگاهی مربوط به این رشته در این دو درس ( فیزیک – شیمی) ضرایب مهمی دارند، بنابراین قوی بودن دانش آموز در این دروس بسیار مهم است.

تجربه نشان می دهد دانش آموزانی که بهره هوشی ( توانایی ذهنی ) بالا و سرعت عمل ذهنی خوبی دارند، موفقیت بیشتری به دست می آورند. قدرت تجزیه – تحلیل و تجسم اجسام فضایی ( تصور اشکال و اجسام در ذهن ) از دیگر توانایی های لازم برای توفیق در این رشته می باشد. 

نام رشته ریاضی فیزیک، با رشته های فنی و مهندسی دانشگاه ها عجین شده است. بنابراین اکثر مشاغل فنی و مهندسی، از طریق تحصیل در رشته ریاضی و فیزیک قابل دسترسی خواهد بود و از آنجا که کشور ما در حال صنعتی شدن می باشد نیاز جامعه ما نیز به رشته های فنی و مهندسی بیش از سایرین است.  به جرات می توان گفت رشته ریاضی از نظر رشته های دانشگاهی و مشاغل مربوط به آن از متنوع ترین رشته های موجود در دوره متوسطه است.

 

 رشته علوم تجربی

برای موفقیت در این رشته قوی بودن در درس های علوم تجربی دوره راهنمایی و علوم زیستی ، ریاضی و شیمی دبیرستان از اهمیت خاصی برخوردار است. دانش آموزانی که به ساختمان بدن موجودات زنده علاقه مند هستند و از مطالعه طبیعت ( گیاه، جانوران و محیط زیست) لذت می برند، می توانند در این رشته موفقیت به دست بیاورند. یادگیری مطالب زیست شناسی نیاز به حافظه قوی دارد یعنی دانش آموز باید بتواند بسیاری از موضوعات دانش زیست شناسی را در ذهن تجسم نماید و به خاطر بسپارد. همچنین افرادی که علاقه زیادی به کارهای آزمایشگاهی دارند و توانایی های لازم را در این خصوص دارا می باشند از کسانی محسوب می شوند که می توانند موفقیت هایی در این رشته به دست بیاورند. از نظر تنوع رشته های دانشگاهی گروه علوم تجربی بعد از ریاضی و فیزیک در رتبه دوم قرار دارد. نکته جالب توجه آنجاست که اکثر افرادی که این رشته را انتخاب می کنند به پزشکی علاقه مند هستند، اما باید توجه داشت که ظرفیت دانشگاه ها در این زمینه محدود می باشد. بسیاری از فارغ التحصیلان دانشگاهی این گروه در مراکز درمانی و بهداشتی مشغول به کار می شوند.

 

رشته علوم انسانی

از شرایط اصلی برای ورود به این رشته قوی بودن در دروس ادبیات و عربی است ، همچنین دانش آموز باید توانایی خود را در درس مطالعات اجتماعی نشان داده باشد.  این رشته دانش و معلومات مربوط به علوم انسانی را در بر   می گیرد. موضوع اصلی علوم انسانی مطالعه مسایل مربوط به انسان است. زبان و ادبیات ملل مختلف، ادیان و مذاهب مختلف، علوم ورزشی، باستان شناسی، تاریخ، جغرافیا، اقتصاد، جامعه شناسی، علوم اجتماعی و مردم شناسی، فلسفه و منطق، روانشناسی، مدیریت بخش های مختلف اقتصادی، بازرگانی و دولتی، مسایل مربوط به خانواده و علوم تربیتی از محورهای اصلی این رشته محسوب می شود. برای توفیق در این رشته علاوه بر علاقه مندی به علوم انسانی و قدرت حافظه خوب، توانایی علمی در دروسی چون ادبیات، عربی، تاریخ، جغرافیا، فلسفه و منطق و مطالعات اجتماعی از نیازهای اصلی به حساب می آیند. اکثر مشاغلی که محور اصلی آن ها انسان می باشد، با علوم انسانی در ارتباط هستند. طی سال های اخیر استقبال در این رشته کاهش یافته است اما هنوز هم در کنکورهای سراسری بیشترین شرکت کننده در گروه ادبیات و علوم انسانی است. این در حالی است که تعداد دانش آموزان آماده و قوی در این گروه کمتر از گروه های دیگر است.

 

رشته علوم و معارف اسلامی 

دانش‌آموز در این رشته  با دروس و مباحث اصلی از قبیل اصول فقه، معارف اسلامی، تفسیر قرآن، اخلاق اسلامی، مبادی العربیه، آشنایی با قرآن و... آشنا می‌شود و باید به زبان و ادبیات عرب مسلط بوده و به آن علاقه‌مند باشد چرا که برای ورود به وادیه قرآن و حدیث و مطالعه تاریخ و تمدن کشورهای مسلمان و کتب عرفانی و فلسفه اسلامی و یا تحقیق و مطالعه بر روی فقه و مبانی حقوق اسلامی، آشنایی با زبان عربی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. فارغ التحصیلان این رشته مجاز خواهند بود تا در رشته های دانشگاهی مربوط به گروه ادبیات و علوم انسانی ادامه تحصیل بدهند. همچنین برخی از موسسات آموزش عالی خاص مانند دانشگاه علوم و حدیث، از بین داوطلبین مذکور برای ادامه تحصیل در رشته های مذهبی و اسلامی دانشجو می پذیرد.

 

 شاخه‌ فنی و حرفه‌ای

شاخه‌ فنی و حرفه‌ای در مقطع تحصیلی متوسطه‌ آموزش و پرورش شامل سه زمینه‌ صنعت، خدمات و کشاورزی است و هر زمینه دارای چندین رشته می‌باشد.

مراکز و واحد‌های آموزشی مجری این شاخه «هنرستان» و دانش‌آموزان آن «هنرجو» و دبیران تخصصی آن «هنر‌آموز» نامیده می‌شوند.

از اهداف اصلی شاخه‌ فنی‌ و حرفه‌ای، استقلال فکری و ایجاد زمینه‌ خلاقیت و نوآوری، شناخت بهتر استعداد و علاقه‌ هنرجویان و ایجاد زمینه‌ مناسب برای هدایت آنان به سمت اشتغال، مفید است. چون این شاخه دارای دوره پیش دانشگاهی  نمی باشد هنرجویانی که از هنرستان فارغ التحصیل می شوند نمی توانند در کنکور سراسری و آزاد شرکت کنند. اما به منظور ارتقای سطح مهارت این هنرجویان دوره کاردانی خاصی در دانشگاه جامع  علمی کاربردی، دانشگاه آزاد و دانشکده های فنی و حرفه ای وابسته به آموزش و پرورش طراحی شده است. هنرجویان علاقه مند پس از قبولی در آزمون های ورودی مجاز خواهند بود تا مدرک فوق دیپلم خود را دریافت نمایند و بدین ترتیب با مهارت بیشتری جذب بازار کار شوند.

 

 شاخه‌ کاردانش

شاخه‌ کاردانش در مقطع تحصیلی متوسطه‌ آموزش و پرورش شامل سه زمینه‌ صنعت، خدمات و کشاورزی است. مراکز و واحد‌های آموزشی مربوط به این شاخه «هنرستان کار دانش» نامیده می‌شوند. دانش آموزانی که قصد دارند هر چه سریع تر جذب بازار کار شوند به این شاخه هدایت می شوند البته همانطور که در شاخه فنی و حرفه ای اشاره شد هنر جویان کاردانش نیز می توانند ادامه تحصیل دهند. دانش آموزانی که توانایی و حوصله کمتری برای یادگیری دروس نظری و حافظه محور دارند و تمایل بیشتری به انجام مشاغل عملی و مهارتی دارند برای تحصیل در این شاخه مناسب هستند. از آنجا که تنوع رشته در این شاخه بسیار زیاد است توانمندی های مربوط به این شاخه نیز گسترده است. به همین علت علاقه مندان باید در انتخاب رشته دقت بیشتری داشته باشند. 

 

شاخه فنی و حرفه ای با شاخه کاردانش شباهت زیادی دارد اما تفاوت هایی نیز دارد. از جمله این تفاوت ها می توان به این موارد اشاره کرد:

* شرایط ورود به شاخه  فنی و حرفه ای از کاردانش دشوارتر است.

* دروس شاخه  فنی و حرفه ای مشکل تر  از کار دانش است.

* دروس عملی و ساعات کارگاهی شاخه کار دانش بیشتر از فنی و حرفه ای است.

* رشته های شاخه کار دانش متنوع تر از فنی و حرفه ای است.

* شرایط استخدام برای فارغ التحصیلان فنی و حرفه ای بهتر است.

* ساعات حضور در مدرسه برای دانش آموزان فنی و حرفه ای بیشتر است. 

* دانش آموزان فنی و حرفه ای برخی از دروس را که دانش آموزان کار دانش از گذراندن آن معاف هستند را می گذرانند.